Omgevingsprogramma De Nieuwe Held: flexibel sturen op gebiedsontwikkeling
Het omgevingsprogramma als flexibel kader voor gebiedsontwikkeling. Voor De Nieuwe Held komen stedenbouwkundige ambities, juridische voorwaarden en planologische keuzes hierin samen. Zo ontstaat een duidelijke route van ontwerp naar uitvoering.
Een programmatische route naar uitvoering
Voor woningbouwontwikkeling De Nieuwe Held stelde de gemeente Groningen in 2009 een bestemmingsplan vast. Na een onderbreking kreeg de ontwikkeling een doorstart, waarbij de ambities en uitgangspunten voor de wijk opnieuw zijn bekeken. Het nieuwe stedenbouwkundig ontwerp sluit daardoor niet volledig meer aan op het geldende bestemmingsplan.
De gemeente Groningen stelde gedurende de transitieperiode geen wijziging-omgevingsplannen voor gebiedsontwikkelingen op. Om slagvaardig met deze complexe gebiedsontwikkeling om te gaan, koos de gemeente voor een gebiedsgericht, onverplicht omgevingsprogramma voor BOPA’s (en OPA’s waar dat kon).
In het omgevingsprogramma legt het college van B en W de beleidsdoelen en kaders op hoofdlijnen vast. Deze worden stapsgewijs vertaald naar juridisch bindende besluiten. Zo blijft ruimte om per fase in te spelen op voortschrijdend inzicht, marktomstandigheden en maatschappelijke ontwikkelingen. Concrete uitwerkingen per deelplan worden in de loop van de tijd aan het programma toegevoegd.
Van programma naar deelplan
De woningbouwontwikkeling wordt uitgewerkt in deelplannen. Deze bevatten per deelgebied gedetailleerde kaders, bouwvlakken en bouw- en gebruiksregels. De informatie kan daardoor op termijn eenvoudig worden opgenomen in het gemeentelijk omgevingsplan.
Voor de BOPA’s en OPA’s worden afzonderlijke motiveringen opgesteld voor de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. De vastgestelde kaders staan daarin niet opnieuw ter discussie; de motivering vormt de verdere uitwerking voor het betreffende deelplan.
De functiekaart als juridisch-planologische schakel
Als schakel tussen het stedenbouwkundig ontwerp en de uitwerking van de deelplannen is een functiekaart opgesteld. Deze vertaalt de basiskeuzes uit het stedenbouwkundig ontwerp juridisch-planologisch en vormt het startpunt voor het bepalen van de benodigde vergunningen per deelplan. Met de functiekaart zijn de keuzes daarmee helder en inzichtelijk gemaakt.
Onze rol: van strategisch juridisch adviseur tot procesbegeleider
BügelHajema stelde het omgevingsprogramma De Nieuwe Held op als beleidsmatig en juridisch kader voor de gebiedsontwikkeling. Het programma fungeert als verantwoording van het college richting de gemeenteraad, en vormt het referentiekader voor toekomstige vergunningverlening. In het bijzonder voor BOPA’s. Het biedt ruimte voor fasering, deelplannen en voortschrijdend inzicht.
Daarnaast verzorgden we de plan-MER-beoordeling, inclusief de inhoudelijke afstemming met milieu- en omgevingsaspecten zoals stikstof, geluid, verkeer, water, ecologie en externe veiligheid. De beoordeling is gekoppeld aan de gekozen planologische route en ondersteunt de conclusie dat het omgevingsprogramma als basis kan dienen voor vergunningverlening, zonder onnodige vertraging door een volledige plan-MER.
BügelHajema adviseerde daarnaast over de strategische inzet en fasering van BOPA’s, de samenhang met het geldende bestemmingsplan en de rolverdeling tussen college en raad. Binnen de projectorganisatie verbonden we de juridische en planologische sporen, waaronder programma, MER, vergunningen en kostenverhaal. Zo zijn complexe Omgevingswet-vraagstukken vertaald naar een werkbare en bestuurlijk robuuste aanpak.






